Klasyfikacja jakosciowa amerykanskiej tarcicy lisciastej – Wprowadzenie

Normy klasyfikacji amerykanskiej tarcicy lisciastej powstaly ponad 100 lat temu. Zostaly one okreslone przez Krajowe Stowarzyszenie Producentów Tarcicy Lisciastej (Narodowy Hardwood Lumber Association - NHLA). Obecnie NHLA liczy ponad 2000 czlonków na calym swiecie. Na normach tych opiera sie amerykanski przemysl drewna lisciastego. Sa one podstawa klasyfikacji tarcicy przeznaczonej na eksport.

Drewno jest surowcem naturalnym o róznych cechach i wlasciwosciach, które powinny byc brane pod uwage w procesie przetwarzania. Sam proces klasyfikacji jakosciowej pozwala, aby w trakcie procesu wytwarzania tarcicy okreslic jej wartosc i potencjalne przeznaczenie kazdej deski z wytworzonej tarcicy.

Normy NHLA zapewniaja zarówno kupujacemu, jak i sprzedajacemu wspólny jezyk niezbedny przy zawieraniu umów kupna-sprzedazy tarcicy lisciastej.
Pomimo, ze normy klasyfikacji NHLA (Grading Rules) zostaly opracowane z mysla o rynku amerykanskim, pewien poziom ich znajomosci jest niezbedny dla odbiorców na calym swiecie, w celu zakupu amerykanskiej tarcicy lisciastej o oczekiwanej jakosci.

Gdy producent (np. mebli) decyduje sie na okreslona klase jakosci tarcicy, tym samym okresla on równoczesnie koszty i ilosc odpadów powstajacych w czasie produkcji. Poniewaz przy okreslaniu klasy jakosci tarcicy bierze sie pod uwage procentowy udzial drewna czystego (o okreslonych minimalnych wymiarach) w desce, wiele naturalnych, pieknych cech charakterystycznych gatunków lisciastych, nie jest uwzgledniane przy kalkulacji powierzchni czystej deski.

Przy okreslaniu klasy amerykanskiej tarcicy lisciastej bierze sie pod uwage dwie najwazniejsze rzeczy: wielkosc i ilosc elementów czystych (cuttings), które mozna otrzymac z ocenianej deski. Normy NHLA powstawaly przede wszystkim z mysla o producentach mebli. Mialy one zapewnic latwy do obliczenia udzial drewna bez wad, o okreslonych wymiarach w danej partii tarcicy. Klasy wyzsze zapewniaja dlugie elementy, gdy tymczasem klasy nizsze Common pozwalaja otrzymac krótkie elementy bez wad.

Przy produkcji listew, stolarki, odrzwi, niektórych elementów wyposazenia wnetrz czy pewnych czesci meblowych w zdecydowanej wiekszosci wymagane beda dlugie elementy pozbawione wad. Zapewnic to moga tylko wyzsze klasy jakosci, takie jak FAS, FAS-One-Face (FAS/1F) i Selects.
Klasy nizsze, glównie Numer 1 Common (No.1C) i Numer 2A Common (No.2AC) znajda najlepsze zastosowanie przy produkcji szafek kuchennych, wiekszosci elementów meblowych, a takze fryzy parkietowej i podlogowej. Nalezy zrozumiec, ze jakosc powierzchni elementów czystych uzyskanych z nizszych klas odpowiada jakosci powierzchni elementów uzyskanych z wyzszych klas. Jedyna istotna róznica jest ich wymiar. Ujmujac – klasa jakosci okresla procentowy udzial drewna czystego w desce, a nie ogólny wyglad tej deski.

Lasy lisciaste strefy umiarkowanej Stanów Zjednoczonych sa najwieksza na swiecie baza surowcowa drewna lisciastego. Wlasciwa gospodarka lesna prowadzona od wielu lat zapewnia trwalosc i stabilnosc tych zasobów. Dla osiagniecia najlepszych efektów ekonomicznych (koszty tarcicy i jej wydajnosc) nalezy zawsze, jesli to mozliwe, wykorzystywac tarcice nizszej klasy (Common).
Takie dzialania przyczynia sie do zapewnienia trwalosci zasobów drzewnych dla przyszlych pokolen.

AHEC Europa dzieki NHLA za wspólprace w tworzeniu sekcji tego tekstu.